İngiltere’de trafik başta Türkiye olmak üzere birçok ülkeye göre tersten akar. Direksiyonlar ters taraftadır ve bu durum özellikle ilk defa Britanya’ya ayak basanlar için oldukça kafa karıştırıcı hatta tehlikelidir. Bu nedenle yollarda “sağa bak”, “sola bak” veya “iki tarafa da bak” gibi uyarılar bulunur. Bu uygulamanın kökleri arabaların olmadığı, kılıçların olduğu zamanlara kadar uzanıyor.
English Summary
Traffic in the UK flows on the left, unlike most countries such as Turkey. This practice, confusing and sometimes dangerous for newcomers, dates back to medieval times when knights preferred the left side to keep their swords facing opponents.
In 1300, Pope Boniface VIII even ordered pilgrims in Rome to walk on the left. London Bridge introduced left-hand traffic in 1756, and by 1835 it became law across Britain and Ireland. In contrast, after the French Revolution, France adopted right-hand traffic, a rule that spread across Europe with Napoleon’s campaigns. While Britain, Portugal, Russia, and Austria-Hungary initially kept left, most eventually switched. Pakistan once considered changing in the 1960s but abandoned the idea due to practical issues, even citing difficulties with camels.
Today, around 70 percent of countries drive on the right and 30 percent on the left, making extra caution essential for visitors in left-driving nations.
Birleşik Krallık’a ilk geldiğimde kafamda planım belliydi: hızlıca araba alıp kullanmaya başlayacaktım. Ancak 6 ayın sonunda bırakın araba almayı, karşıdan karşıya geçerken araçların geldiği yere bakmayı bile tam olarak beceremediğimi fark ettim. İngiltere’ye gidenler için en zor şeylerden biri, trafiğin akışını anlayabilmek olabilir. İngiltere’de neden trafik soldan akar sorusunun net bir cevabı olmasa da bazı rivayetler ve tarihi olaylar bu konu hakkında fikir verebilir.
Doğru yerden yürüyen hayatta kalır
Rivayete göre, yolların tekinsiz olduğu, insanların atlarla ve yürüyerek seyahat ettiği çağlarda İngiltere’de hırsızlık ve soygun yaygındı. Özellikle düşmanı bol olan şövalyeler, yolun karşısından gelenlere güvenemez; bu nedenle kılıçlarını onların tarafında tutmak için yolun solundan yürürlerdi. Bu gelenek o kadar yerleşik hale geldi ki, Papa VIII. Boniface 1300 yılında Roma’ya gelen hacıların soldan yürümesini emretti.
İngiltere’de atlı trafiğinin artmasıyla yaşanan karışıklık, yeni yasalarla çözüldü. Buna göre ilk kez 1756’da London Bridge üzerinde soldan gitmek zorunlu hale geldi. 1835’te ise Büyük Britanya ve İrlanda’daki tüm yollarda trafiğin soldan akması yasal olarak zorunlu kılındı. Peki bu gelenek neden İngiltere ve birkaç ülkede geçerliliğini sürdürürken geri kalan ülkeler tam tersi şekilde araba kullanmaya başladı? Bu da bizi bir başka rivayete götürür.
Fransız Devrimi ve “isteğe bağlı” sağdan yürüyüş
1789’daki Fransız Devrimi sonrası kral, ailesi ve soylu sınıf kılıçtan geçirildi. Devrim öncesinde yolun en sol tarafını zengin ve soylular kullanırken, sağ taraf gariban halka aitti. İhtilal sonrası bu kural değişti ve trafiğin herkes için sağdan akması zorunlu hale geldi. Giyotinlerin gölgesinde, sol tarafta yürümek isteyenlerin sayısının az olacağını tahmin etmek zor değildi.
Napolyon’un ordularıyla Avrupa’ya yayılması sonrası bu kural birçok ülkeye geçti. Fakat başta Britanya olmak üzere Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Rusya ve Portekiz soldan gitmeye devam etti. Britanya dışındaki ülkeler ise zamanla sağdan akan trafiğe geçti.
Pakistan’ın sistem değişikliğine deve engeli
Pakistan, 1960’larda İngilizler gibi soldan akan trafiği sağa çevirmeyi düşündü. Fakat başta develerin yeni düzeni öğrenmesinin zorluğu ve bu nedenle oluşabilecek kaos yüzünden bu fikir hayata geçirilemedi.
Günümüzde durum
Bugün artık ülkeler trafik akışlarını belirlemiş durumda. Dünyada yaklaşık yüzde 70 sağdan, yüzde 30 soldan trafik uygulanıyor. Bu nedenle bize göre trafiği “tersten” akan ülkelerde, özellikle karşıdan karşıya geçerken çok dikkatli olmak büyük önem taşıyor.
Kaynak:
Bir Cevap Yazın