“Herkes için her yerde her şey.” Harrods’un yıllardır kullandığı bu slogan, lüks bir mağaza için abartılı gelebilir. Ama Londra’nın ortasındaki bu alışveriş merkezinin geçmişine bakınca, bu sözün neredeyse gerçek anlamıyla kullanıldığını görüyorsunuz. Çünkü Harrods’ta bir dönem yalnızca çay, parfüm, mücevher ya da pahalı kıyafetler değil; aslan, kaplan, panter ve hatta fil bile satılıyordu. Küçük bir çay ve bakkal dükkânı olarak başlayan bu hikâye zamanla yangınlardan yürüyen merdivenlere, egzotik hayvanlardan bombalı saldırılara ve modern dönemin karanlık iddialarına uzanan şaşırtıcı bir Londra hikâyesine dönüştü.
English
The London Store That Sold Elephants: Harrods
“All things for all people, everywhere.” At first, Harrods’ long-standing motto might sound like an exaggerated advertising line for a luxury store. But when you look at the history of this department store in the middle of London, you realise that the phrase was almost literal. Harrods once sold not only tea, perfume, jewellery and expensive clothes, but also lions, tigers, panthers and even elephants. What began as a small tea and grocery shop eventually became a surprising London story involving fires, moving staircases, exotic animals, bomb attacks and darker allegations from the modern era.
The story of Harrods began in a much smaller place than the grand building we know today. Charles Henry Harrod started out in the first half of the 19th century with a small shop selling tea and groceries. In 1849, he moved the business to Knightsbridge. That move changed the future of Harrods, because the area would later become one of the favourite districts of London’s wealthy shoppers.
Harrods soon became more than a shop selling food or everyday goods. It grew into a grand department store serving upper-class customers, offering everything from medicines and perfumes to clothing and luxury foods. Its motto summed up that ambition: Omnia Omnibus Ubique — “All things for all people, everywhere.”
The store burned down
Harrods’ rise almost ended in disaster. On the night of 7 December 1883, a major fire broke out and the four-storey building burned down completely.
For many businesses, that might have been the end. But Harrods turned the disaster into an opportunity. The store temporarily moved across the street, Christmas orders were still fulfilled, and plans began for a more impressive new building. Harrods soon reopened and, rather than losing its reputation, became even stronger.
The grand, illuminated Harrods image we see in Knightsbridge today owes something to that story of destruction and rebirth.
A drink after the moving staircase
One of the things that made Harrods famous was its interest in innovation. In 1898, one of London’s first “moving staircases” was installed in the store. It was not quite like today’s escalators. It was more like an inclined conveyor belt made of leather. But at the time, it was an astonishingly modern invention.
People flocked to Harrods to see the new system. According to accounts from the time, staff even kept brandy ready for men and smelling salts for women in case customers felt dizzy or overwhelmed after reaching the top.
Today, seeing an escalator in a shopping centre feels completely ordinary. But in 1898, riding one at Harrods must have felt like taking a short trip into the future.
Buying an elephant from Harrods
Harrods’ claim to sell almost everything eventually reached an extraordinary point: the store began selling live animals. In 1917, its pet department opened. It did not only offer cats, dogs or birds. Exotic animals such as lions, tigers, panthers and elephants could also be found there.
One of the strangest stories linked to this department took place in 1967. The son of the King and Queen of Albania bought an elephant from Harrods and gave it as a gift to Ronald Reagan. Yes, for a time, it really was possible to buy an elephant from a luxury store in the middle of London.
Looking back today, it sounds almost unbelievable. But it was one of the clearest examples of Harrods’ long-standing image as the place where almost anything could be found.
The sale of exotic animals ended in 1976. The pet department itself finally closed in 2014 and was replaced by a women’s fashion section.
Bomb attacks
Harrods’ history is not only about luxury, innovation and unusual products. The store was also targeted during IRA attacks in the 1970s and 1980s.
One of the most serious incidents took place in 1983. A bomb attack near Harrods killed six people and injured 75. It remains one of the painful reminders that behind the store’s glittering windows, London’s recent political history left hard and lasting marks.
Today, Harrods is seen as a safe and popular destination for tourists. But its past also carries traces of one of Britain’s most turbulent periods.
The Al Fayed years
Harrods changed hands several times over the years. One of its best-known owners was the Egyptian businessman Mohamed Al Fayed. He bought Harrods in 1985 and became one of the most controversial figures in the store’s modern history.
One of the events that made his name even more widely known was the death of his son, Dodi Fayed, alongside Princess Diana in a car crash in Paris in 1997. Al Fayed later installed memorials to Dodi and Diana inside Harrods. In 2010, he sold the store to Qatar Holdings for £1.5 billion.
After Al Fayed’s death in 2023, many former Harrods employees accused him of sexual assault and rape. Following a BBC investigation published in 2024, Harrods’ current owners said they were “utterly appalled” by the allegations and apologised for having failed to protect employees in the past.
So Harrods’ history is not made only of glittering shop windows. Alongside luxury, wealth and famous customers, the story also includes power, security and accountability.
A glittering but heavy history
Today, Harrods remains one of the most visited places in London. Its illuminated façade, luxury displays, expensive brands and famous food halls continue to attract enormous attention.
But when you look a little more closely at the store’s past, you find much more than shopping history. Harrods began as a small tea shop, survived a major fire, amazed visitors with a moving staircase, once sold elephants, endured bomb attacks and later became linked to serious allegations from its modern era.
So if you ever pass Harrods in Knightsbridge, you will not just be looking at a luxury department store. You will also be passing one of the strangest, most glamorous and sometimes darkest stories in London’s history.
Harrods’un hikâyesi bugünkü ikonik binasından çok daha küçük bir yerde başladı. Charles Henry Harrod, 19. yüzyılın ilk yarısında çay ve bakkaliye ürünleri satan küçük bir dükkân açtı. İşler iyi gidince 1849’da mağazasını Knightsbridge’e taşımaya karar verdi. Bu taşınma, Harrods’un kaderini değiştirecekti. Çünkü bölge zamanla Londra’nın zenginlerinin uğrak yerlerinden biri hâline geldi.
Harrods kısa sürede yalnızca yiyecek ya da gündelik ürünler satan bir dükkân olmaktan çıktı. İlaçtan parfüme, kıyafetten lüks yiyeceklere kadar pek çok şeyin satıldığı, üst sınıfa hitap eden büyük bir mağazaya dönüştü. Sloganı da bu iddiayı özetliyordu: Omnia Omnibus Ubique yani “Herkes için her yerde her şey.”
Mağaza kül oldu
Harrods’un yükselişi neredeyse büyük bir felaketle sona erecekti. 7 Aralık 1883 gecesi mağazada büyük bir yangın çıktı ve dört katlı bina tamamen yandı.
Normalde böyle bir olay bir mağazayı bitirebilirdi. Ama Harrod bu yangını bir fırsata çevirdi. Mağaza geçici olarak karşı sokağa taşındı, Noel siparişleri yine de teslim edildi ve daha görkemli bir bina için çalışmalara başlandı. Harrod, kısa süre sonra yeniden açıldı ve eski itibarını kaybetmek bir yana, daha da güçlendirdi.
Bugün Knightsbridge’de gördüğümüz o büyük ve ışıklı Harrods imajının arkasında biraz da bu yangından sonra gelen yeniden doğuş hikâyesi var.
Yürüyen merdivene binene içki
Harrods’u meşhur yapan şeylerden biri de yeniliklere olan merakıydı. 1898’de mağazaya Londra’nın ilk “hareketli merdivenlerinden” biri kuruldu. Bugünkü yürüyen merdivenlerden biraz farklıydı; deri kayışlardan oluşan eğimli bir konveyör bandı gibiydi. Ama o dönem için inanılmaz modern bir icattı.
İnsanlar bu yeni sistemi görmek için Harrods’a akın etti. Hatta söylenene göre yukarı çıkan müşteriler baş dönmesi ya da şaşkınlık yaşarsa diye, üst katta erkekler için konyak, kadınlar için ise kokulu tuzlar hazır bulunduruluyordu.
Harrods’tan fil almak
Harrods’un “her şeyi satan mağaza” olma iddiası zamanla öyle bir noktaya geldi ki mağazada canlı hayvanlar da satılmaya başlandı. 1917’de açılan evcil hayvan bölümünde yalnızca kedi, köpek ya da kuş yoktu. Aslan, kaplan, panter ve fil gibi egzotik hayvanlar da burada bulunabiliyordu.
Bu bölümün en tuhaf hikâyelerinden biri 1967’de yaşandı. Arnavutluk kral ve kraliçesinin oğlu, Harrods’tan bir fil satın aldı ve bunu Ronald Reagan’a hediye etti.
Bugünden bakınca kulağa inanılmaz geliyor. Ama Harrods’un uzun yıllar boyunca kendini “bulamayacağınız şeyin olmadığı yer” olarak sunmasının en çarpıcı örneklerinden biri buydu.
Bombalı saldırılar
Harrods’un tarihi yalnızca lüks, yenilik ve ilginç ürünlerden ibaret değil. Mağaza, 1970’li ve 1980’li yıllarda IRA tarafından düzenlenen saldırıların da hedefi oldu.
En ağır saldırılardan biri 1983’te yaşandı. Harrods yakınlarında meydana gelen bombalı saldırıda altı kişi hayatını kaybetti, 75 kişi yaralandı. Bu olay, mağazanın ışıltılı vitrinlerinin arkasında Londra’nın yakın siyasi tarihinden ne kadar sert izler taşıdığını gösteren acı olaylardan biri olarak hafızalara kazındı.
Al Fayed dönemi
Harrods yıllar içinde birkaç kez el değiştirdi. En bilinen sahiplerinden biri ise Mısırlı iş insanı Mohamed Al Fayed’di. Al Fayed, 1985’te Harrods’u satın aldı ve mağazanın modern tarihindeki en tartışmalı isimlerden biri oldu.
Onu daha görünür kılan olaylardan biri de oğlu Dodi Fayed’in, Prenses Diana ile birlikte 1997’de Paris’te geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetmesiydi. Al Fayed daha sonra Harrods içinde Dodi ve Diana için anıtlar yaptırdı. 2010’da ise Harrods’u Qatar Holdings’e 1.5 milyar pound karşılığında sattı.
Al Fayed’in 2023’teki ölümünden sonra, eski Harrods çalışanı birçok kadın onun hakkında cinsel saldırı ve tecavüz suçlamalarında bulundu. BBC’nin 2024’te yayımlanan araştırmasının ardından Harrods’un mevcut yönetimi, iddialar karşısında “dehşete düştüklerini” açıkladı ve mağazanın geçmişte çalışanlarını koruyamadığı için özür diledi.
1849’dan bu zamana birçok farklı kişinin sahipliğinde türlü badireler atlatan ve karanlık suçların gerçekleştiği bu mağaza, günümüzde eski ışıltısıyla mevcut yerinde hizmet vermeye devam ediyor.
Kaynak 2: https://en.wikipedia.org/wiki/Harrods
Kaynak 3: https://www.bbc.com/news/10103783
Kaynak 4: https://www.harrods.com/en-gb/c/175?srsltid=AfmBOorj6tAzAzDONcT7r6ApTlW0VPquwRtaGe147gAnBb0riMzjAqvH
Bir Cevap Yazın